Rynek obligacji. Pierwsze kroki z Catalyst

Jedną z największych wartości obligacji, dającą znaczną przewagę w porównaniu z tradycyjnymi lokatami, jest możliwość ich sprzedaży na rynku wtórnym. W tym też celu Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie założyła rynek obligacji Catalyst, na którym odbywa się handel instrumentami dłużnymi.

Rynek obligacji Catalyst powstał 30 września 2009 roku i jego głównym zadaniem było stworzenie miejsca, które umożliwi zbywanie oraz nabywanie obligacji z uwzględnieniem ich rynkowej wyceny. Powstanie jednej platformy zespoliło rozproszony dotychczas rynek oraz umożliwiło nabywanie obligacji korporacyjnych drobnym inwestorom.

Zanim powstał Catalyst, emisje przeprowadzano za pośrednictwem banków, które kierowały ofertę nabycia papierów wartościowych głównie do inwestorów instytucjonalnych. Utworzenie rynku obligacji korporacyjnych było swego rodzaju rewolucją, ponieważ dało alternatywę dla ryzykownego rynku akcji oraz dającego niewiele zarobić rynku obligacji skarbowych.

Rynek obligacji Catalyst

Catalyst składa się z czterech platform – dwóch prowadzonych przez Giełdę Papierów Wartościowych (GPW) w formule rynku regulowanego i Alternatywnego Systemu Obrotu (ASO) oraz dwóch takich samych prowadzonych przez BondSpot. Handel obligacjami na rynkach nadzorowanych przez GPW przeznaczony jest dla każdej osoby, która posiada rachunek maklerski. BondSpot skierowano natomiast do inwestorów instytucjonalnych, którzy w ramach obrotu hurtowego nabywają papiery dłużne o jednostkowej wartości transakcyjnej, wynoszącej co najmniej 100 tys. złotych.

Na Catalyst w obrocie znajdują się zarówno obligacje emitowane przez przedsiębiorstwa (korporacyjne), jak i obligacje komunalne, spółdzielcze, skarbowe czy też listy zastawne. Wszystkie papiery dłużne, przed wprowadzeniem na Catalyst, muszą zostać zdematerializowane, a ich zbywalność nie może być niczym ograniczona. W stosunku do ich emitenta obowiązuje zasada, według której toczące się postępowanie upadłościowe bądź likwidacyjne wyklucza daną instytucję.

Rynek regulowany a ASO

Emitent planujący wprowadzić swoje obligacje na rynek regulowany, kierowany przez Giełdę, powinien rozpoznać, czy wartość nominalna papierów wartościowych wynosi lub stanowi równowartość co najmniej 4 000 000 złotych. Skierowanie obligacji na Catalyst następuje na wniosek emitenta. Jeśli decyzja zarządu Giełdy lub BondSpot jest pozytywna, a złożona dokumentacja nie zawiera braków lub błędów, emitent składa kolejny wniosek, tym razem o wprowadzenie obligacji do obrotu z propozycją terminu rozpoczęcia notowań. Warto dodać, że dokumentami umożliwiającymi ulokowanie obligacji na rynku regulowanym są prospekt emisyjny lub memorandum informacyjne, zatwierdzone w Komisji oraz podane do publicznej wiadomości. W przypadku Alternatywnego Systemu Obrotu minimalna wielkości emisji wynosi 1 000 000 złotych. Inaczej niż przy dopuszczeniu papierów do rynku regulowanego, emitent nie musi sporządzać memorandum informacyjnego bądź prospektu emisyjnego. Prawodawca wymaga jedynie dokumentu informacyjnego, który nie musi zostać zatwierdzony przez Komisję. Sam proces wprowadzania obligacji do ASO wygląda podobnie, jak w przypadku rynku regulowanego. Inny jest jednak zakres zawiadomienia, którego przekazanie inwestorom w formie informacji bądź raportów okresowych obowiązuje emitenta.

Na życzenie emitenta jego obligacje mogą być notowane na jednej z platform lub na wszystkich czterech. Wprowadzenie papierów wartościowych do ASO, zarządzanego przez Giełdę, stanowi bowiem podstawę do umieszczenia ich w ASO kierowanym przez BondSpot. Samo dopuszczenie obligacji na rynek regulowany, prowadzony przez Giełdę, jest wymagane przy wprowadzeniu ich do ASO zarządzanym przez BondSpot. Natomiast dopuszczenie obligacji na rynek regulowany prowadzony przez BondSpot, stanowi podstawę do ulokowania papierów wartościowych w ASO prowadzonym przez Giełdę.

Wartość obligacji notowanych na Catalyst na koniec 2016 roku wyniosła 707 mld złotych (o 94 mld złotych więcej niż w roku 2015). Łącznie 176 podmiotów gospodarczych wyemitowało 566 serii, z czego 88% stanowiły obligacje skarbowe, 11% korporacyjne, a ok. 1% spółdzielcze i komunalne.